İhsan Nedir? İhsanın Tanımı, İlgili Deliller ve İhsan'ın İşlevleri

İslami İrşad - İnsanlar her gün iyi olmaya teşvik edilmektedir. Bu, diğer canlılara iyilik yaparak gerçekleştirilebilir. 

Örneğin, zor durumda olan akraba veya arkadaşlara yardım ederek, çevreyi koruyarak, doğayı tahrip etmeyerek, hayvanları vahşice avlamayarak ve diğerleri.

İslam hoşgörünün, yardımlaşmanın ve diğer iyi davranışların değerini yüceltir. 

Bu iyi şeylerden ihsan yaratılır. Basit bir ifadeyle ihsan, bir kişi tarafından yapılan iyi bir eylemdir.

Bu iyilikler, ibadetlerde itaat, insan ilişkileri ve yeryüzündeki diğer canlılara yapılan iyilikler olabilir. 

Allah tarafından akılla donatılmış insanlar olarak, bitkiler, hayvanlar ve doğa da dahil olmak üzere kimseye zarar vermeyen iyi şeyler yapmalıdırlar.

Bu nedenle ihsanı tanımından örneklerine kadar anlamamız gerekir ki iyilik yapmak için bir motivasyon veya teşvik unsuru olabilsin. 

Aşağıdaki ihsan açıklaması internetteki çeşitli sayfalardan özetlenmiştir.

{getToc} $title={İçindekiler} $count={Boolean} $expanded={Boolean}

İhsanın Tanımı

İhsan Nedir? İhsanın Tanımı ve İlgili Deliller
İhsan Nedir? İhsanın Tanımı ve İlgili Deliller

İhsan kelimesi, kötülük yapmak anlamına gelen el isa'ah kelimesinin zıttıdır. İhsan, 

kişinin iyi işler yapmak ve günah işlemekten kaçınmak için yaptığı davranışlardır. 

İhsanla hareket eden biri, Allah'ın diğer kullarına zenginlik, akıl, şan veya enerji şeklinde iyilik verir.

İhsanın kendisi iyi ya da güzel anlamına gelen hasuna kelimesinden gelmektedir. 

İhsanın kendisi iman ve İslam'dan ayrı tutulamaz. Bunlar, kişinin İslam'ının mükemmelliği olarak bir bütün haline gelir.

İbn Kesir tefsirinde şöyle der, İhsan, hem itikat, ibadet ve diğer hususlarla ilgili hem de bir Müslümanın başkalarına karşı iyiliği ile ilgili bir şeyin özündeki iyiliği içerir.

Bu arada Seyyid Tantavi, Nahl Suresi 90. ayetteki 'ihsan' kelimesinin hedefinin ve ihsan eyleminin kendisinin şeklinin genelliğinin etkisini vermek için zikredilmediğini söylemiştir. 

İyi ameller veya ihsan, amel ve söz şeklinde gerçekleştirilir ve insanlara, hayvanlara ve diğer yaratılmışlara yöneliktir.

Seyyid Tantavi şöyle demiştir, Nahl Suresi 90. ayette geçen 'ihsan' kelimesinin amacı, ihsan eyleminin hedefinin ve biçiminin genelliğinin etkisini vermek için zikredilmemiştir. 

İyi ameller ya da ihsan, amel ve söz şeklinde gerçekleştirilir ve insanlara, hayvanlara ve diğer yaratılmışlara yöneliktir.

Münavi, imanın bir tezahürü olarak ihsanın önemli yerini açıklar. Çünkü İslam, ihsan ve cömertlik sütunları üzerinde yükselir. 

Her ikisi de uygulanmazsa, kişinin İslami inancının iyi bir değeri olmayacaktır.

İhsan ve iman arasındaki bağlantı, İbn Mace ve Taberani'nin rivayetinde Hazreti Muhammed tarafından yinelenmiştir: "Müminlerin en hayırlısı (derecesi en yüksek olanı, der Münavi) en güzel ahlaklı olanlardır."

Allah, Bakara suresi 83. ayetinde de belirttiği gibi kullarına ihsana uygun davranmalarını şu şekilde emretmektedir.

Anlamı: "Hani biz, İsrâiloğulları’ndan: “Sadece Allah’a kulluk edeceksiniz, ana-babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara iyilikte bulunacaksınız!” diye söz almış ve: “İnsanlara güzel söz söyleyin, namazı hakkıyla kılın, zekâtı verin!” diye emretmiştik. Sonra sizden pek azı müstesna, sözünüzden döndünüz ve hâlâ yüz çevirmeye devam ediyorsunuz." (Bakara Suresi, 83)

Sadece bu değil, ihsan tavsiyesi Nahl suresi 90. ayette Allah'ın kelamında da kayıtlıdır ve şu anlama gelmektedir.

Anlamı, "Şüphesiz Allah, (size) adaletli olmanızı ve iyilik yapmanızı emreder..."

Başka bir ayette Allah Bakara suresi 195. ayette şöyle buyuruyor.

"Ve Allah'ın size iyilik ettiği gibi siz de (başkalarına) iyilik edin..."

İhsan'ın İşlevleri

İhsanın varlığı sebepsiz değildir. En azından insanların iyilik yapmaya devam etmeleri için bir sebeptir. 

İşte ihsanın insan için işlevi budur.

  1. Teşvik, yani Allah Teâlâ'ya yönelik ihsan, insanın imanını ve bağlılığını artırdığı ölçüde, insanı hayatına saygı duymaya, ibadet etmeye ve iyi işler yapmaya motive eder.
  2. Kanalize etme, yani insanın zaten sahip olduğu Allah Teâlâ'ya yönelik İhsan'ı, Allah Teâlâ'nın farkında olduğu ölçüde İslami dini rehberliği kullanarak günlük yaşam faaliyetlerinde en iyi şekilde geliştirmek.
  3. Kontrol, insan ihsanı kullanarak Allah'ın yasakladığı bir şeyi yaparken davranışlarını kontrol edebilir.
  4. Ayarlama, insan, yaratıcı ve her şeye kadir olan Allah'a kıyasla hiçbir güç ve kudrete sahip olmayan, Allah tarafından yaratılmış varlıklar olarak kendilerinin farkında olmalıdır.

Umarım hepimiz için faydalı olur. Vallahu a'lem

Daha yeni Daha eski