Daha İyi Bir Kişilik İçin Ahlaki Değerleri Geliştirmek

İslami İrşad - Arapça'da ahlak, huy, alışkanlık, karakter ve hatta din anlamına da gelebilir. 

Formüle edildiği takdirde ahlak, insanın hem diğer insanlara hem de Allah'a karşı gerçekleştirdiği eylemleri ele alan bilim anlamına gelir. 

Ayrıca ahlak, yapılması gereken iyi işler ve kaçınılması gereken kötü işler olarak da yorumlanabilir.

{getToc} $title={İçindekiler} $count={Boolean} $expanded={Boolean}

İslam'da Ahlakın Önemi

Daha İyi Bir Kişilik İçin Ahlaki Değerleri Geliştirmek
Daha İyi Bir Kişilik İçin Ahlaki Değerleri Geliştirmek

Arap dilinden gelmesine rağmen, ahlak Kuran'da bulunmaz, ancak hadislerde bulunur. 

İmam Gazali'ye göre ahlakın doğası 2 şartı içerir: 

Birincisi, eylemin sürekli olması, yani alışkanlık haline gelebilmesi için aynı biçimde tekrar tekrar yapılması gerekir. 

İkincisi, eylemin düşünmeden, yani başkalarının baskısı, zorlaması ve hatta güzel etkiler ve iknalar vb. nedeniyle değil, kolayca ortaya çıkması gerekir.

Güzel ahlak iyi eylemlerdir. Kötü ahlak ise kötü ve zararlı olan her türlü eylemdir. Sadece kişinin kendisi için değil, başkaları için de. 

Güzel ahlak, sadece iyilik getirmekle kalmayıp aynı zamanda başkalarına da fayda sağlayan İslami ahlaktır. 

Peki, ahlakımızı daha iyi ve başkaları için daha faydalı hale getirmek için nasıl geliştirebiliriz?

Ahlaki değerleri geliştirmenin birkaç yolu vardır:

Önyargılı Olmak

Önyargılı olmak, hem kendi kendine hem de başkalarına karşı önyargılı olmakla gerçekleşebilir. 

Umutsuzluk içinde olanlar genellikle yaratıcıya karşı önyargılı olma eğilimindedir. Bu kaçınılması gereken bir eylemdir. 

İyimser olmak ve mutlaka umutsuzluğa kapılmamak, yaratıcıya karşı nazik olma yolumuzdur. Allah'ın belirlediği her şey bizim için en iyi yoldur. 

Bize düşen sadece sabırlı olmak ve daha iyi olmaya çalışmaktır ki ulaşmak istediğimiz hedefe kısa sürede ulaşabilelim.

Bugün yaşadığınız başarısızlığın, ders alabileceğimiz bir bilgelik içerip içermediğine her zaman inanmayı kendinize aşılayın. 

Allah'ın kullarını imtihan ederken her zaman bir amacı vardır. Hedeflerinize ulaşamadığınızda üzülmeyin ve düşüşe geçtiğinizde Allah'ın kullarını sevmediğini düşünmeyin. 

Her durumda, yüce Allah'ın büyüklüğü için her zaman şükretmeliyiz.

Câsiye Sûresi 12-13. âyetlerde şöyle buyrulur: 

"O Allah ki, içinde gemiler O’nun koyduğu kanunlara göre akıp gitsin ve siz de O’nun lutfundan nasibinizi arayasınız diye denizleri sizin hizmetinize verdi. Umulur ki şükredersiniz. Ayrıca O, göklerde ve yerde ne varsa hepsini kendi tarafından bir lutuf olarak sizin hizmetinize verdi. Bütün bunlarda düşünen bir toplum için elbette nice dersler ve ibretler vardır." (Câsiye Sûresi, 12-13)

Yukarıdaki ayetten, Allah'ın insanlara birçok güzel şey verdiği anlaşılmaktadır. 

Sadece sahip olduklarının farkına varma ve şükretme konusunda daha az yeteneklidirler.

Tevbe Etmek

Her insan mutlaka hatalar yapmıştır. İyi insanlar olarak etiketlenenler bile elbette günahın adından kaçamazlar. 

Sürüp giden günahlar kötü şeylerdir ve kaçınılması gerekir. Bu durumda hemen tövbe etmek, yaptığınız hataları düzeltmeniz için iyi bir adımdır. 

Tövbe, insanın karakterini ve davranışlarını düzenleyerek kötülükten daha iyi bir yöne dönmesi, temiz bir hale gelmesidir.

Tövbe yoluyla iyi karakter ve davranışlarla ahlakımız gelişecektir. İçtenlikle tövbe edenler için Allah yaptıkları hataları affedecektir. 

Tövbe kelimesinin açıklığı Kuran'ın bir ayetinde, yani Al-i İmran Suresi 3. ayette de belirtilmiştir: 

"Ve onlar ki, bir kötülük yaptıkları veya kendilerine zulmettikleri zaman Allah'ı hatırlarlar ve günahlarının bağışlanmasını dilerler. Ve onlar bildikleri halde kötülükleri kendilerine gerekli kılmazlar." (Al-i İmran Suresi, 3)

Kuran'da tövbe ile ilgili ayetten çokça bahsedilir ve hatta insanın tövbesinin anlamını açıklayan bir sure, yani Tevbe suresi vardır.

Dini Yasalara İtaat Etmek

Dini yasalara itaat etmek, ahlaki kalitemizi daha iyi bir yöne doğru geliştirmenin yollarından biridir. 

Şeriata itaat etmek, iyi ve faydalı şeyler yapmaya alışmakla mümkündür. 

Elbette bu durumda faydalı olan, kişinin kendisi ve başkaları için faydalı olmasıdır. Kötü ve kurallara aykırı olan şeylerden uzak durun. 

Ahlakın daha övgüye değer olması için şeriata uymanın sonucu, daha sakin, olumlu tutum ve davranışların oluştuğu ve düşmanlıktan uzak bir yaşamdır.

Başkalarına Karşı Nazik Olmak

Bir genç için iyi ahlak, sosyal yaşamında gösterilerek ortaya konabilir. Aşağıdaki davranışlar gibi:

  • Başkalarıyla yüksek dayanışma içinde olduğunu göster.
  • Arkadaşlar arasında uyum ve birlikteliği sürdürmek
  • Birbirlerine yardım etmek ve yardıma ihtiyacı olan herkese ayrım gözetmeksizin yardım etmek
  • Arkadaşlar arasında birbirlerine saygı duymak
  • Cesaret ve iyilik için fedakarlık yapmaya istekli olma tutumunu vurgulayarak kahramanca bir ruha sahip olmak

Adil

Adil davranış, iyi ahlakın bir aynasıdır. Terim olarak adalet, tarafsız veya eşit bir tutum anlamına gelir. 

Bu durumda kişi sadece bir tarafı kayırıp diğer tarafı yalnız bırakmamalı, başkaları için ne azaltmalı ne de çoğaltmalı ve iltimas göstermemelidir.

Dini Yasalara Göre Giyinme Şeklini Düzeltmek

Özellikle kadınlar için İslam'ın kendine özgü giyinme kuralları vardır. 

Giyinme, bir kişinin başörtüsünden başlayarak, ceket, pantolon, etek ve giydiği kıyafetlere kadar kullandığı her türlü eşya anlamına gelir. 

Bir kişinin kıyafetleri o kişinin kalitesini belirleyebilir. Kişinin kıyafetleri ne kadar iyiyse, tavrı da o kadar iyi yansıyacaktır. 

Tersine, bir kişi ne kadar kötü giyinirse, o kişi görgüden yoksun biri olarak etiketlenecektir.

İslam'da giyinme adabı daha çok avreti örtme ihtiyacıyla ilgilidir. Bu durumda giyinme şekli yasal hükümlere tabi olacaktır. 

İslam'da edepli giyinmenin ibadet değeri de vardır. Sadece bu değil, örtünmenin önemi aynı zamanda bir kişiyi ahlaksız tehlikelerden koruyabilir, vücudu güneş yanığından koruyabilir ve bir kimlik olarak.

Rasûlüllah'ın Hayat Hikâyesini Hatırlamak

Ahlakı iyileştirmek, Rasûlüllah'ın hayatı boyunca yaptıklarını örnek almakla mümkündür. 

Rasûlullah'ın birçok davranışını taklit etmek, özellikle ahlaki açıdan kendi kalitenizi artırabilir. 

Rasûlullah'ın hayatı iyi bir örnektir, böylece başkalarına zarar vermeyerek her zaman iyi biçimde davranabilirsiniz. 

Bunun yerine, başkalarına daha fazla fayda ve yarar sağlayacaksınız.

Resûlullah'ın hayatı asil bir ahlak ve olağanüstü bir sabırla doludur. O aynı zamanda ahlakın en güzel örneğidir.

Güzel Ahlaklı İnsanlarla Birlikte Olmak

Ahlaki değerleri geliştirmenin en etkili yolu iyi ahlaklı kişilerle ilişki kurmaktır. 

Bu, daha önce kötü bir karaktere sahip olan kişinin otomatik olarak arkadaşlarının iyi karakterine kapılmasını ve böylece kaliteli bir karakter inşa etmesini sağlayabilir. 

İyi ahlaklı arkadaşlarla dost olmak bizi, zihinlerimizi ve eylemlerimizi kötülüğe doğru zehirleyebilecek günahlar işlemeyi seven arkadaşlardan uzak tutabilir.

Tavsiyeleri Kabul Etmek

Ahlaki değerleri geliştirmenin bir başka yolu da tavsiye almaktır. Her tavsiye dinlenmez, yalnızca iyi ve yapıcı tavsiyeler dinlenir. 

Bu durumda elbette başkalarının tavsiyelerini kabul ederken daha hoşgörülü olmanız gerekir. 

Kendi eksikliklerimizin ve kötü davranışlarımızın farkında olmadığımız zamanlar vardır. Bu yüzden düzeltmek için başkalarının yardımına ihtiyaç duyarız. 

Hoşgörü tutumuna duyulan ihtiyaç, günlük ahlakımızı geliştirmenin yanı sıra iyileştirmek amacıyla iyi bir şeydir.

Kibarca Ziyaret Etmek

Ziyaret etmek, ister arkadaşların, ister dostların, isterse de akrabaların evleri olsun, başkalarının evlerini belirli bir amaç veya maksatla ziyaret etmek demektir. 

Eğlendirmenin, özellikle ilişki kurmak için birçok faydası vardır. Ziyaret sırasında iyi bir tutum sergileyin ve ev sahibini gelişinizden ve davranışlarınızdan rahatsız hissettirmeyin. Yakın bir arkadaş bile olsa, ziyaret adabı da korunmalıdır.

Ahlaki değerleri iyileştirmek, özellikle de daha önce zararlı olabilecek birçok hata veya kötü davranışta bulunduysanız, yapılması gereken bir şeydir. 

İyi ahlakın geliştirilmesi elbette samimi ve yüksek bir niyetle yapılmalıdır. Niyet olmadan, kötü davranışlarda bulunma olasılığınız tekrarlanabilir. 

Bu durumda, yaptığınız kötü şeyleri tekrarlamayarak mümkün olduğunca iyi tövbe etmeniz gerekir. 

İyi ahlaklı olmak aynı zamanda bir alışkanlık haline getirilmelidir.

Daha yeni Daha eski